Gdy kot wyciąga łapę do głaskania, łatwo policzyć tylko pazury widoczne na opuszkach i uznać, że coś się nie zgadza. Odpowiedź na pytanie, ile palców ma kot, zależy od tego, czy mówimy o typowej budowie, czy o wrodzonej polidaktylii, czyli obecności dodatkowych palców. Wyjaśniam, jak wygląda prawidłowa liczba, czym różnią się przednie i tylne łapy oraz kiedy nietypowa łapka wymaga kontroli u lekarza weterynarii.
Najważniejsze fakty o palcach kocich łap
- 18 palców to typowa liczba u kota.
- Na każdej przedniej łapie znajdują się 4 palce dotykające podłoża i wyżej położony palec szczątkowy.
- Każda tylna łapa ma zwykle 4 palce.
- Dodatkowe palce to najczęściej polidaktylia, czyli wrodzona cecha, a nie skutek urazu.
- Nietypowa liczba palców nie musi oznaczać choroby, ale trzeba sprawdzać pazury, skórę i sposób chodzenia.
Typowy kot ma 18 palców
Zdrowy kot ma zazwyczaj 5 palców na każdej przedniej łapie oraz 4 palce na każdej tylnej. Łącznie daje to 18 palców, choć na pierwszy rzut oka liczba może wydawać się mniejsza, ponieważ jeden z palców przedniej łapy znajduje się wyżej i nie odciska się w zwykłym śladzie.
| Łapa | Liczba palców | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Przednia lewa | 5 | Cztery palce główne i wyżej położony palec szczątkowy |
| Przednia prawa | 5 | Budowa taka sama jak po drugiej stronie |
| Tylna lewa | 4 | Wszystkie palce są położone bliżej podłoża |
| Tylna prawa | 4 | Brak odpowiednika przedniego palca szczątkowego |
Ten wyżej umieszczony palec bywa potocznie nazywany kocim kciukiem, ale nie działa dokładnie tak jak ludzki kciuk. Zwykle nie bierze udziału w chodzeniu, za to może pomagać w przytrzymywaniu przedmiotów podczas zabawy. Właśnie dlatego na śladzie przedniej łapy często widać tylko cztery palce.
Dlaczego przednie i tylne łapy mają inną budowę
Przednie kończyny pomagają kotu amortyzować lądowanie, wspinać się i manipulować zabawką. Piąty palec znajduje się po wewnętrznej stronie łapy, wyżej niż pozostałe, więc nie zużywa się w taki sam sposób jak palce podporowe. To normalna część anatomii, a nie brakujący albo niedorozwinięty palec.
Tylne łapy są przede wszystkim odpowiedzialne za napęd podczas skoku i biegu. Mają po cztery palce, które układają się bardziej symetrycznie i dobrze przenoszą siłę na podłoże. Z mojego punktu widzenia to właśnie różnica między przednimi a tylnymi łapami najczęściej powoduje pomyłki podczas liczenia.
Przeczytaj również: Pies śpi przy głowie - Bliskość czy problem? Sprawdź!
Palec to nie zawsze osobny pazur widoczny z góry
Liczenie samych pazurów może prowadzić do błędnego wyniku. Palec szczątkowy przedniej łapy ma pazur, ale znajduje się wyżej, dlatego podczas chodzenia nie zostawia śladu obok czterech głównych opuszek. U niektórych kotów pazur jest częściowo schowany w sierści i łatwo go przeoczyć.
Kot z sześcioma palcami może być całkowicie zdrowy
Jeżeli kot ma dodatkowy palec, mówimy o polidaktylii. Jest to wrodzona cecha anatomiczna związana z działaniem genów. Dodatkowe palce najczęściej pojawiają się na przednich łapach, ale mogą wystąpić także z tyłu albo na kilku łapach jednocześnie.
Polidaktylia ma różny wygląd. Dodatkowy palec może przypominać mały kciuk, poszerzać łapę albo tworzyć układ określany czasem jako „łapa w rękawiczce”. Najczęściej sama obecność dodatkowego palca nie boli i nie ogranicza ruchu, ale jego pazur może rosnąć pod nietypowym kątem.
Nie ma jednej stałej liczby palców u wszystkich kotów z tą cechą. W łagodnych przypadkach zwierzę ma po jednym dodatkowym palcu na przednich łapach, a w bardziej wyraźnej polidaktylii palców może być znacznie więcej. Liczba zależy od rodzaju zmiany i od tego, czy dodatkowe struktury mają prawidłowe kości i stawy.
Jak policzyć palce kota bez pomyłki
Najłatwiej zrobić to wtedy, gdy kot spokojnie leży i nie napina łapy. Nie rozciągam palców na siłę, ponieważ takie sprawdzanie szybko zamienia się dla zwierzęcia w nieprzyjemne szarpanie. Delikatny dotyk i dobre światło zwykle wystarczą.
- Obejrzyj jedną przednią łapę i policz cztery główne palce przy opuszkach.
- Sprawdź wewnętrzną stronę łapy, wyżej nad podłożem, gdzie powinien znajdować się piąty palec szczątkowy.
- Powtórz oględziny na drugiej przedniej łapie.
- Na tylnych łapach policz po cztery palce, zwracając uwagę na pazury ukryte w sierści.
Jeśli palce są zrośnięte, bardzo blisko siebie albo jeden z pazurów zawija się w stronę skóry, nie próbuj samodzielnie rozdzielać struktur. Czasem to tylko nietypowy układ tkanek, ale ocena, czy występują prawidłowe kości i stawy, wymaga badania weterynaryjnego.
Kiedy nietypowa łapa wymaga kontroli
Sam dodatkowy palec zwykle nie jest powodem do paniki. Kontroli wymaga jednak sytuacja, w której kot nagle przestaje obciążać łapę, intensywnie ją liże, kuleje albo reaguje bólem na dotyk. Takie objawy mogą wskazywać na uraz, pęknięty pazur, stan zapalny lub problem ze stawem, niezależnie od liczby palców.
W przypadku polidaktylii szczególnie ważne jest regularne sprawdzanie pazurów. Dodatkowy pazur może nie ścierać się podczas chodzenia i z czasem wrastać w opuszkę. Jeżeli jest zbyt długi, skrócenie najlepiej zlecić osobie, która zna budowę kociego pazura, ponieważ w jego środku znajduje się unerwiona i ukrwiona miazga.
U kociaka z nietypową budową łapy rozsądnie jest pokazać ją przy najbliższej wizycie kontrolnej. Lekarz oceni, czy dodatkowy palec jest stabilny, czy nie utrudnia poruszania się i czy nie wymaga częstszego przycinania pazurów. Nie usuwa się go rutynowo tylko dlatego, że wygląda inaczej.
18 palców to norma, ale łapy warto obserwować
Najprostsza odpowiedź brzmi: kot ma zwykle 18 palców, po pięć na przednich łapach i po cztery na tylnych. Większa liczba oznacza najczęściej polidaktylię, która sama w sobie może być jedynie ciekawostką anatomiczną.
Dla opiekuna ważniejsze od samego wyniku liczenia jest to, czy kot swobodnie chodzi, skacze i korzysta z łapy bez bólu. Krótkie oględziny raz na kilka tygodni, kontrola pazurów i szybka reakcja na kulawiznę zwykle wystarczą, by nietypowe palce nie stały się źródłem problemów.
