Na pytanie, ile pies ma zębów, najkrótsza odpowiedź brzmi: dorosły pies ma zwykle 42 zęby stałe, a szczeniak 28 zębów mlecznych. Ta różnica wynika z naturalnej wymiany uzębienia, ale liczba zębów to nie tylko ciekawostka. Podpowiada też, czy rozwój jamy ustnej przebiega prawidłowo i kiedy warto pokazać psa weterynarzowi.
Najważniejsze informacje o psim uzębieniu w kilku liczbach
- 42 zęby stałe ma prawidłowo uzębiony dorosły pies.
- 28 zębów mlecznych pojawia się u szczenięcia.
- Wymiana uzębienia zaczyna się zwykle około 3.-4. miesiąca życia.
- Komplet zębów stałych powinien być obecny najpóźniej około 7. miesiąca.
- Utrzymujący się mleczak może powodować stłoczenie zębów i problemy z dziąsłami.
Dorosły pies ma 42 zęby stałe
Pełne uzębienie dorosłego psa składa się z 42 zębów. To standard dla większości psów niezależnie od rasy, choć w praktyce zwierzę może mieć mniej zębów z powodu urazu, choroby przyzębia, wcześniejszego zabiegu albo wady rozwojowej.
W górnej szczęce znajduje się zwykle 20 zębów, a w żuchwie 22. Nie są one jednakowe. Każda grupa ma inne zadanie i razem tworzy dobrze dopasowany zestaw do chwytania, rozrywania oraz rozdrabniania pokarmu.
| Rodzaj zębów | Liczba | Główna funkcja |
|---|---|---|
| Siekacze | 12 | Odgryzanie i zbieranie pokarmu |
| Kły | 4 | Chwytanie i przytrzymywanie |
| Zęby przedtrzonowe | 16 | Rozrywanie i kruszenie |
| Zęby trzonowe | 10 | Rozdrabnianie pokarmu |
Najbardziej charakterystyczne są kły, ale z punktu widzenia zdrowia szczególnie ważne bywają tylne zęby policzkowe. To na nich łatwo odkłada się płytka bakteryjna, zwłaszcza gdy pies je miękką karmę i nie ma żadnej profilaktyki jamy ustnej. Właśnie dlatego samo policzenie zębów nie wystarcza do oceny ich kondycji.
Szczeniak ma 28 zębów mlecznych
Szczenięta przychodzą na świat bez zębów. Pierwsze mleczaki zaczynają się wyrzynać zwykle w 3.-5. tygodniu życia, a ich komplet liczy 28 zębów. W uzębieniu mlecznym nie ma zębów trzonowych, dlatego liczba jest mniejsza niż u dorosłego psa.
Mleczaki są drobniejsze, ale często bardzo ostre. To właśnie one odpowiadają za bolesne podgryzanie rąk, mebli i zabawek w pierwszych miesiącach życia. Z mojego punktu widzenia nie warto traktować tego wyłącznie jako problemu wychowawczego, ponieważ gryzienie pomaga szczeniakowi radzić sobie z napięciem i swędzeniem dziąseł podczas ząbkowania.
Około 3.-4. miesiąca zaczynają pojawiać się zęby stałe. Wyrastają pod mleczakami i stopniowo wypychają je z jamy ustnej. Cały proces powinien zakończyć się mniej więcej do 6.-7. miesiąca życia, chociaż tempo może nieco różnić się między poszczególnymi psami.
Jak przebiega wymiana zębów u psa
Wymiana uzębienia odbywa się etapami. Najczęściej jako pierwsze wypadają siekacze, później zmieniają się kły oraz zęby przedtrzonowe. Właściciel często nawet nie zauważa utraconego mleczaka, ponieważ pies go połyka albo ząb wypada podczas zabawy.
W tym okresie dziąsła mogą być lekko zaczerwienione, wrażliwe i czasem delikatnie krwawić. Niewielka ilość krwi przy wypadającym mleczaku nie musi oznaczać choroby, ale silny ból, wyraźny obrzęk, ropna wydzielina lub niechęć do jedzenia wymagają konsultacji weterynaryjnej.
Przeczytaj również: Czy psy płaczą? Łzy u psa - objawy, emocje, weterynarz
Utrzymane mleczaki
Zdarza się, że ząb mleczny nie wypada, mimo że obok wyrósł już jego stały odpowiednik. Taki problem najczęściej dotyczy kłów i częściej obserwuje się go u małych ras oraz psów krótkoczaszkowych. Podwójny rząd zębów sprzyja zaleganiu jedzenia, rozwojowi kamienia nazębnego i nieprawidłowemu ustawieniu zgryzu.
Jeżeli po ukończeniu około 7. miesiąca życia widzę u psa dwa kły w jednym miejscu albo ząb stały wyrasta pod nietypowym kątem, nie czekam, aż sytuacja rozwiąże się sama. Weterynarz może zalecić usunięcie utrzymanego mleczaka, czasem w połączeniu z innym planowanym zabiegiem.
Dlaczego dorosły pies może mieć mniej niż 42 zęby
Liczba 42 oznacza prawidłowy, pełny zestaw, a nie gwarancję, że każdy pies faktycznie tyle zębów zachowa przez całe życie. Brak zęba może wynikać z jego wcześniejszego usunięcia, złamania, choroby przyzębia albo sytuacji, w której ząb nie wyrósł prawidłowo i pozostał pod dziąsłem.
U niektórych ras występują także różnice w budowie szczęki i ustawieniu zębów. Pies może mieć wadę zgryzu, zęby stłoczone albo nieprawidłowo wyrżnięte. Sama liczba nie mówi więc wszystkiego. Znacznie ważniejsze jest to, czy pies może swobodnie zamykać pysk, jeść i nie odczuwa bólu.
Niepokój powinny wzbudzić przede wszystkim nagła utrata zęba, krwawiące dziąsła, silny zapach z pyska, ślinienie się, upuszczanie jedzenia oraz żucie tylko jedną stroną. Pies często długo ukrywa ból, dlatego zmiana zachowania przy misce bywa pierwszym czytelnym sygnałem.
Co pomaga utrzymać psie zęby w dobrym stanie
Najskuteczniejszym sposobem ograniczania płytki bakteryjnej jest regularne szczotkowanie zębów pastą przeznaczoną dla psów. Najlepiej zacząć od krótkich, spokojnych prób już u szczeniaka. Na początku wystarczy dotykanie warg i zębów palcem owiniętym gazikiem, a dopiero później można wprowadzić szczoteczkę.
- Szczotkuj zęby codziennie albo tak często, jak pozwala na to pies.
- Używaj wyłącznie pasty dla zwierząt, ponieważ ludzkie produkty mogą zawierać składniki szkodliwe po połknięciu.
- Kontroluj jamę ustną szczenięcia co kilka dni w okresie wymiany zębów.
- Dobieraj gryzaki, które nie są ekstremalnie twarde i nie stwarzają ryzyka złamania zęba.
- Podczas rutynowych wizyt proś o ocenę zębów i dziąseł, nie tylko o sprawdzenie masy ciała.
Gryzaki dentystyczne mogą być dodatkiem, ale nie zastąpią szczotkowania. Zbyt twarde kości, poroża czy niektóre bardzo sztywne zabawki potrafią doprowadzić do pęknięcia zęba. To przykład rozwiązania, które bywa reklamowane jako sposób na higienę, choć w praktyce może przynieść więcej szkody niż pożytku.
Pełne uzębienie to dopiero początek zdrowego pyska
Dorosły pies ma zwykle 42 zęby stałe, a szczeniak 28 mlecznych, lecz prawidłowa liczba nie świadczy jeszcze o zdrowiu jamy ustnej. Liczą się także czyste zęby, spokojne dziąsła, prawidłowy zgryz i brak bólu podczas jedzenia.
Najlepszy moment na naukę pielęgnacji przypada na okres szczenięcy, ale dorosły pies również może przyzwyczaić się do szczotkowania. Jeśli pojawiają się nieprzyjemny zapach, krwawienie, utrzymany mleczak albo nagła niechęć do gryzienia, rozsądniej skonsultować to z lekarzem weterynarii niż czekać, aż problem stanie się widoczny na pierwszy rzut oka.
